واژه نامه حقوقی

الف
ابلاغ: رساندن اوراق دعوی ماننداخطاریه،اجرای حکم،اجراءسند و..... به اطلاح شخص یا اشخاص معین با رعایت تشریفاتقانونی.
ابلاغ واقعی:رساندن اوراق دعوی به خود شخص مخاطب یعتی شخصی که هدفازابلاغ اطلاع دادن به اوست از طریق خودش یا وکیل اش.
ابلاغ قانونی:هر گونهابلاغی که مطابق مقررات قانون است ولی به شخص مخاطب یا وکیل او صورت نمی گیرد برایمثال اگر برگه اخطاریه وقت حضور در دادگاه به همسر مخاطب ابلاغ شود ابلاغ قانونیاست.
اتلاف:از بین بردن مال دیگری را گویند چه قسمتی از یک مال باشد و چهتمام آن،با اتلاف مال دیگری برای اتلاف کننده مسئولیت مدنی ایجاد می شود چه تلفعمدی چه غیر عمدی باسد. یعنی فرقی نمی کند کسی عمدا ًخانه دیگری را آتش بزند یا باروشن کردن آتش بیش از حد متعارف در حیات منزل خود بدون آنکه قصد آتش سوزی منزل راداشته باشدآتش به خانه دیگری سرایت کرده و موجب اتلاف گردد.
اجاره:عقدی استکه به موجب آن یک طرف که موجر نامیده می شود منافع عین مالی را(چه غیر منقول مانندخانه وچه منقول مانند خودرو)به ازای دریافت اجاره بها به طرف دیگر که مستاجر نامیدهمی شود منتقل می کند. اگر شخصی منافع و نیروی کار خود را به ازای دریافت اجرت دراختیار دیگری قرار دهد به او اجیر وبه استفاده کننده مستاجرگویند.
اجرائیه:ورقه ای است که تحت تشریفات خاص قانونی درمراجع قضایی یااداری مانند اداره ثبت اسناد واملاک تهیه می شود ومفاد آن متضمن دستور دادگاه بهانجام موضوع آن است برای مثال حکم دادگاه مبنی بر پرداخت سه ماه اجاره بهای معوقهیا تخلیه ساختمان مسکونی یا الزام به تنظیم سند رسمی و.... همچنین اجرائیه ممکن استاز سوی مراجع اداری مانند اداره ثبت اسناد واملاک برای اجرای مهریهصادرشود.
اجرت المثل:اگر کسی از مال دیگری استفاده کند وعین مال با استفادهکردن باقی باشد وازبین نرود مانند استفاده از اتومبیل یا خانه یا ملک دیگری،وبیناستفاده کننده وصاحب آن عقدی منعقد نشده باشد استفاده کننده باید آنچه که استفادهکرده به صاحب مال بدهد. به وجهی که بابت این استفاده پرداخت می شود اجرت المثلگویند. برای تعیین اجرت المثل با در نظر گرفتن شرایط واوضاع و احوال،نوعاستفاده،عین مال،و....مبلغی برای مدت استفاده در نظر گرفته می شود.در مقابل اجرتالمثل اجرت المسمی قرار دارد یعنی اجرتی که طرفین بر آن توافق کردهاند.
احضاریه: ورقه ایست که درآن قاضی امر می کند تا کسی اعم از متهم،مطلعیا گواه در دادسرا یا دادگاه حاضر شود.در صورت ابلاغ احضاریه با رعایت تشریفاتمربوطه وعدم حضور مخاطب بدون عذر موجه موجب خواهد شد تا توسط مرجع قضایی جلبکردد.
احوال شخصیه:عبارت است از مجموع صفات انسان که به اعتبار آنها یک شخصدر اجتماع دارای حق وحقوقی شده وآن را اعمال می کند مانندتابعیت ،ازدواج، طلاق ، وصیت ،اقامتگاه و.......
اخذ به شفعه:هرگاه مال غیر منقولقابل تقسیمی مانند خانه،زمین بین دو نفر مشترک باشد ویکی از شرکاءسهم خودش را به شخصثالثی بفروشد شریک دیگر حق دارد به اندازه وجهی که شخص ثالث پرداخته به او بدهد وکلمال را تملک کند وشخص ثالث نقشی در اعمال این حق از سوی شرکت ندارد.از اینرو درمعامله مال غیر منقول که دارای شریک است باید توجه کرد که شریک حق اعمال اخذ بهشفعه دارد.
اخطاریه:یاد آوری کردن رسمی یک یاچند موضوع در حدود مقررات بهمخاطب است مانند اخطاریه برای حضور در دادگاه حقوقی،یا ارایه اصول اسناد در دادگاهیا بریا پرداخت مالیات توسط اداره دارایی.
ارتفاق:حقی است برای ملک شخصی درملک دیگری مانند حق عبور آب از ملک غیر وحق گشودن ناودان در زمیندیگری.
ارث:دارایی متوفی بعد از کسر واجبات مالی وبدهی وثلث را ارث گویند بهاین دارایی ماترک گفته می شود.
ارش:در معاملات عبارت است از کسری که صورت آنتفاوت قیمت صحیح ومعیب روز تقویم مال مورد معامله ومخرج آن کسر ،قیمت صحیح روزتقویم می باشد.هرگاه این کسر ضرب در قیمت بهای روز ووقوع عقد شود حاصل این ضرب راارش می گویند و در امور کیفری هر گاه در قانون برای عضوی دیه مقدر وتعیین نشده باشدبرای آن عضو توسط کارشناس یا قاضی ارش تعیین می شود. برای مثال دست دارای ذیه معیناست یعنی 50نفر شتر ولی طحال دارای دیه معین نمی باشد و قاضی برای آن ارش تعیین میکند.
استرداد دعوی:در امور حقوقی هر گاه خواهان (مدعی)از دعوی خودبا رضایت خودش از دادخواست وادعایش صرفنظر کند اصطلاحا ً گفته می شودکه خواهاندعوایش را مسترد کرده است.
استرداد مجرمین:باز پس گرفتن مجرم ایرانی است کهپس از ارتکاب جرم از ایران به کشور دیگر فرار می کند یا باز پس گیری مجرمی که دارایتابعیت خارجی است ودر کشور خودش مرتکب جرم شده وبه ایران گریخته است در هر حالاسترداد مجرمین نیازبه توافق قبلی بین دولت ها دارد.
استشهادیه:ورقه ایست کهدر آن شهادت گواهان در ارتباط با موضوعی که می خواهند شهادت بدهند نوشته میشود.
اسقاط کافه خیارات:معمولا ًدر قراردادها این عبارت آورده می شود تا عقدقوام وثبات پیدا کند واز حالت تزلزل خارج شود مقصود از خیار همان اختیار است برایمثال اختیار فروشنده برای فسخ معامله و......
اشاعه:اجتماع وجمع شدن حقوقچند نفر بر مال معین را گویند برای مثال مالکیت مشاعی چند نفر بر روی یک زمین مالمورد اشاعه را مال مشاع گویند.
اشتباه :در مسائل جزائی اشتباه عبارتست از (( تصور خلاف واقع مرتکب نسبت به تشخیص حکم یا موضوع قانون یا ماهیت و یا عناصر متشکله جرم که حسب مورد قابلیت انتساب جرم را به مرتکب آن از بین می برد و حد اعلای اشتباه جهل به قانون است ))

. در قانون مدنی نیز اشتباه عبارتست از (( تصور خلاف حقیقت ( اعم از مادی یا فیزیکی ) که در ذهن انسان نقش می بندد ))
اضطرار:حالتی است که درآن تهدیدی صورت نمیگیرد ولی اوضاع واحوال برای یک عمل طوری است که انسان با وجود عدم رضایت آن کاروتمایل به بواسطه آن شرایط واوضاع واحوال آن کار را انجام می دهد.
اظهارنامه:نوشته ای است که مطابق مقررات قانون تنظیم می شود ونویسنده خواسته قانونیومشروع اش را در آن می آورد و به وسیله مامورین دادگستری به طرف مقابل ابلاغ میشود. برای مثال(الف) برای مطالبه اجاره بهای معوقه از طریق اظهارنامه به طرف

/ 2 نظر / 819 بازدید
ذاکر حسین نایمان

تشکر از شما دوست عزیز بنده دانشجوی سال دوم رشته حقوق هستم در کابل و این مطالب شما بسیار مفید بود برای من باز هم تشکر موفق و موید باشید