جزوه تجارت 2شرکت های تجارتی:

         

   بنابراین اگرچند نفر در یک شی مشترکاً مالک باشند آنرا مالکیت مشاع و چنین حالی را  “ اشاعه  “ می نامند. مثل اینکه پدری فوت کرده و خانه ای برای ورثه باقی مانده است, خانه مزبور ملک مشاع بوده و تا زمانی که تقسیم و افراز به عمل نیامده همه وارثین به صورت مشترک مالک آن محسوب می شوند.

اشاعه در لغت به معنی انتشار است و تناسب بین معنی لغوی و اصطلاحی آنست که در اشاعه مالکیت همه صاحبان در همه ذرات ملک یا شیی انتشار یافته و حال آنکه اگر افراز یا تقسیم به عمل آید فقط مالکیت یک نفر در تمام شی است.

 شرکت یعنی اجتماع حقوق مالکین متعدد در شی واحد به نحو اشاعه. شرکت ممکن است در نتیجه اراده افراد بوجود آید که آنرا اختیاری نامند.   

     شرکت اختیاری به سه طریق زیر بوجود می آید:

   1- در نتیجه عقد یا قرارداد مثل اینکه چند نفر ملکی را مشترکا خریداری نمایند.

   2- در نتیجه امتزاج اختیاری  مثل اینکه چند نفر اموال خود را که از یک جنس هستند با هم ممزوج نمایند.

   3- در نتیجه ی قبول کردن اختیاری مثل اینکه چند نفر مالی را در برابر حق الزحمه قبول نمایند.

  شرکت قهری به دو طریق زیر ایجاد می شود:

1ـ در نتیجه توارث که ورثه بدون اراده مالک مشترک می شوند.

2ـ در نتیجه امتزاج غیر عادی مثل اینکه سارق اموال مشابه چند نفر را باهم ممزوج نماید.

 

شرکت مدنی: شرکت اعم از قهری یا اختیاری شرکت مدنی است وشایعترین نوع آن شرکت درنتیجه عقد یا قرارداد است که دو یا چند نفر مال مشترکی را تحصیل و اداره کنند و در عواید آن شریک باشند.

 

 

 مشخصات شرکت مدنی به شرح زیر است :

1-شرکت مدنی شخصیت حقوقی ندارد.

2- شرکا شرکت مدنی مجتمعا نمایندگی شرکت را به عهده دارند.

3- موضوع شرکت مدنی معاملات غیر تجارتی است.

4- هدف شرکت مدنی انتفاع غیر تجارتی است.

5- شرکت مدنی اقامتگاه و تابعیت ندارد.

6- شرکت مدنی با تقاضای افراز و تقسیم یکی از شرکا منحل می شود.

7- شرکت مدنی برای اینکه رسمیت قانونی پیدا نماید باید شرکتنامه در دفتر اسناد رسمی تنظیم شود.

شرکت تجارتی : شرکت تجارتی در قانون تجارت تعریف نشده بلکه فقط اقسام آن شمرده شده است ولی با توجه به کلمه شرکتنامه در ماده ی 36 همان قانون و استفاده از مبانی و اصول حقوقی و روح قانون می توان شرکت تجارتی را چنین تعریف نمود :

« شرکت تجارتی عبارت از آنست که به موجب قرارداد دو یا چند نفر هر یک مقداری سرمایه می گذارند و با آن عملیات تجارتی انجام می دهندو سود وزیان حاصله را تقسیم می کنند »

  قرارداد شرکت: در قرارداد شرکت مثل همه  عقود و قراردادها باید شرایط عمومی صحت عقود رعایت شودکه عبارتند از: قصد ورضا،اهلیت،معین بودن موضوع،قانونی بودن جهت و هدف.

 قصد ورضا : قصد و رضا ناشی از اراده و اختیار است و فقدان هر یک موجب بطلان قرارداد است. فقدان قصد مثل اینکه قرارداد در حال مستی و بیهوشی واقع شود. فقدان رضا مثل اینکه شرکت بر اثر اکراه یا اشتباه تدلیس واقع شود. اکراه آنست که شخص رابا فشار و تهدید مجبور به عقد شرکت نماید. اشتباه تصور باطلی است که شخص یا درنوع شرکت یا در موضوع شرکت یا در شخص طرف شرکت داشته باشد.تدلیس عبارت از عملی است که موجب فریب و گمراهی شود.

 

اهلیت: اهلیت عبارت است ا ز داشتن رشد و عقل ملاک رشد از نظر قانون رسیدن به سن هجده سال و ضابطه عقل عرف و نظر پزشک قانونی است. بنابراین صغار و مجانین فاقد اهلیت هستند معذلک اگر ولی یا قیم آنان اقدام کند صحیح است.

معین بودن موضوع: موضوع شرکت یعنی معاملاتی که انجام خواهد داد باید معین و مشخص باشد وشرکت برای امر مبهم و غیر معین باطل است.

قانونی بودن جهت و هدف: جهت وهدف شرکت اگر امر غیر قانونی مثل قاچاق و قمار و سرقت و اغتشاش  و نظایر اینها باشد باطل است. 

علاوه بر شرایط عمومی شرایط اختصاصی  شرکت عبارتند از: وجود شرکا، همکاری شرکا، سرمایه گذاری، اشتغال به معاملات و تجارت، تقسیم سود و زیان.

 

وجود  شرکاء : شرکت با حداقل دو نفر تشکیل می شود ولی حداکثر برای تعداد شرکاء وجود ندارد. قهری است که شرکاء باید دارای اهلیت مدنی باشند.

 

همکاری شرکاء: همکاری شرکاء برای ایجاد شرکت ضروری دارد و این همکاری در دادن سرمایه و حضور در مجامع عمومی و در صورت انتخاب شدن به نمایندگی شرکت از هیئت مدیره و بازرسی حضور فعالیت در آنست.

 

سرمایه گذاری : سرمایه شرکت اعم از نقد یا جنس و یا حتی هنر و عمل و امتیاز از طرف شرکاء تأمین می شود.

اشتغال به معاملات تجارتی: طبق تعریف شرکت تجارتی اساس شرکت تجارتی بر انجام معاملات تجارتی است که در ماده2 قانون تجارت ذکر شده اند. معذلک چون در بند 4 ماده3 گفته شده است که کلیه معاملات شرکتهای تجارتی معاملات بازرگانی است برای رفع هر گونه ابهام باید گفت که معاملات در غیر منقول و یا برای حوائج شخصی اگرچه از طرف شرکتهای تجارتی باشد تجارتی محسوب نمی شود.

 

تقسیم سود وزیان: هر شرکتی به قصد انتفاع تشکیل می شود و هدف آن تحصیل سود وتقسیم آن بین شرکاء ‌است که در شرکت باید تصریح شود ولی نه قصد انتفاع و ذکر تقسیم سود ملازمه با آن ندارد و اگر شرکت ضرر بکند آنهم  بین شرکاء تقسیم خواهد شد.

 

انواع شرکتهای تجارتی

   شرکتهای تجارتی بر چهار دسته تقسیم می شوند :

1- شرکتهای سرمایه ای

2- شرکتهای شخصی

3- شرکتهای مختلط

4- شرکتهای کمیتی

 

شرکتهای سرمایه ای:

در شرکتهای سرمایه ای مسوولیت شرکاء محدود به سرمایه ای است که به شرکت آورده اند. مانند شرکتهای سهامی و شرکتهای با مسوولیت محدود.

شرکتهای شخصی:

 ‌درشرکتهای شخصی مسوولیت شرکاء ‌نامحدود است و تعهدات شرکت به همه دارایی شرکاء تسری  می نماید شرکتهای تضامنی و نسبی از این نوع می باشند.

 

شرکتهای مختلط:

 درشرکتهای مختلط مسوولیت بعضی از شرکاء محدود به سرمایه آنانست که آنها را شرکاء عادی میگویند و مسوولیت پاره ای دیگر نامحدود است که آنها را شرکاء ضامن نامند و عبارتند از شرکتهای مختلط سهامی و غیر سهامی.

شرکتهای کمیتی:

 در شرکتهای کمیتی شرکاء مسوولیتی ندارند و شرکت صرفاً برای رفاه شرکاء ( اعضاء ) تشکیل می شود این نوع شرکتها شرکتهای تعاونی هستند.

 

انواع شرکتهای بازرگانی: باب سوم قانون تجارت در  موردانواع مختلف شرکتها و قواعد راجع به آنها بحث می نماید ودر ماده 20 تصریح شده است که  شرکتهای تجارتی هفت نوع می باشند : 1- شرکت سهامی2- شرکت با مسوولیت محدود3-شرکت تضامنی 4-شرکت مختلط غیر سهامی 5- شرکت مختلط سهامی 6- شرکت نسبی 7- شرکت تعاونی.

 

بر اساس موازین حقوقی، اصول قانونی و فایده عملی چهار نوع شرکت سهامی، با مسوولیت محـــدود، تضامنی، نسبی، شرکتهای متداول و معمول در تجارت بوده و سه نوع مختلط سهامی، سهامی و تعاونی (اعم از تولید- مصرف- اعتبار- وام- روستایی و نظایر اینها) ماهیت بازرگانی ندارند.

یک نکته مهم دیگر در مورد شرکتهای بازرگانی این است که اینگونه شرکتها  به همه امور انتفاعی تجارتی (اعمال مذکور در باب دوم قانون تجارت) و امور انتفاعی غیر تجارتی (مثل پیمانکاری، امور ساختمانی،‌امور تعلیماتی، تبلیغاتی، تفریحی و غیره) می پردازند.

بنابر این کلیه شرکتهایی که هدف آنان جذب و بکار گیری سرمایه های کوچک فعالیت های تولیدی و خدماتی است درزمره شرکتهای تجارتی قرا رمی گیرند.

                                          

  شرکت  سهامی:

 در قانون تجارت مصوب 1311 از ماده ی 21 تا 93 مربوط به شرکت سهامی است ولی چون در24 /12/1347 لایحه قانونی اصلاح قانون تجارت تصویب شده و این اصلاحیه که تنها شامل شرکت سهامی و مشتمل بر 300 ماده است، ‌لذا در مورد شرکت سهامی با توجه به مواد آن بحث خواهیم کرد.

بر اساس ماده اول قانون تجارت شرکت سهامی چنین تعریف شده : شرکت سهامی شرکتی است که سرمایه آن به سهام تقسیم شده و مسوولیت صاحبان سهام محدود به مبلغ اسمی آنهاست و سپس برای رفع این قید که طبق ماده 31 قانون تجارت شرط شرکت سهامی اشتغال به امور تجارتی بود در ماده  2 تصریح کرده که : شرکت سهامی، شرکت بازرگانی محسوب می شود ولو اینکه موضوع عملیات آن امور بازرگانی نباشد.

 به این ترتیب می توانیم شرکت سهامی را به شرح زیر تعریف کنیم:

« شرکت سهامی شرکتی است که با رعایت مقررات قانون مدنی راجع به شرایط صحت قراردادها و قواعد اختصاصی قانون تجارت و ثبت شرکتها و شرایط مورد توافق بین شرکاء برای امور انتفاعی اعم از تجارتی و غیر تجارتی تشکیل و سرمایه آن به سهام متساوی القیمه تقسیم شده ومسوولیت صاحبان سهام محدود به مبلغ اسمی سهام آنها و سود حاصله است »

 شرکتهای سهامی عام و خاص:

 به موجب ماده 3 لایحه قانونی، شرکت سهامی به دو نوع تقسیم می شود.

 نوع اول :  شرکتهایی هستند که موسسین آنها قسمتی از سرمایه شرکت را از طریق فروش سهام به مردم تأمین می کنند. این گونه شرکتها شرکت سهامی عام نامیده می شوند.

 نوع دوم: شرکتهایی هستند که تمام سرمایه آنها درموقع تأسیس منحصرا توسط موسسین تأمین گردیده است. اینگونه شرکتها شرکت سهامی خاص نامیده میشود.

 به تصریح تبصره ی ماده  4 در شرکتهای سهامی نوع اول عبارت شرکت سهامی عام و در شرکتهای نوع دوم عبارت شرکت سهامی خاص باید قبل از نام شرکت یا بعد از آن بدون فاصله با نام شرکت در کلیه اوراق و اطلاعیه ها و آگهی های شرکت به طور روشن و خوانا قید شود.

  شرکت سهامی عام

 سرمایه اولیه :  سرمایه اولیه شرکت های سهامی عام در موقع تأسیس نماید از پنج میلیون ریال کمتر باشد.

در صورتیکه سرمایه  شرکت بعد از تأسیس به هر علت از حداقل مذکور کمتر شود باید ظرف یک سال نسبت به افزایش سرمایه تا میزان حداقل مقرر اقدام به عمل آید یا شرکت به نوع دیگر از انواع شرکت های مذکور در قانون تجارت تغییر شکل یابد وگرنه هر ذینفع می تواند انحلال آنرا از دادگاه صلاحیت دار درخواست نماید. هر گاه قبل از صدور رأی قطعی موجب درخواست انحلال منتفی گردد دادگاه رسیدگی را موقوف خواهد نمود.

 سرمایه نقدی و تعهدی و پذیره نویسی:

 به موجب ماده 6 برای تأسیس شرکتهای سهامی عام موسسین باید حداقل بیست درصد  سرمایه شرکت را خود تعهد کرده و حداقل 35% مبلغ تعهد شده را در حسابی بنام شرکت در شرف تأسیس نزد یکی از بانکها تودیع نمایند.

به این ترتیب شرکتی که مثلا با پنج میلیون ریال تأسیس می شود باید سیصد وپنجاه هزار ریال نقدا سپرده وسپس برای دعوت سایرین آگهی انتشار دهد.

ممکن است قسمتی از تعهد مؤسسین, سرمایه غیر نقدی باشد در اینصورت باید عین آن با مدارک مالکیت در همان بانکی که برای پرداخت مبلغ نقدی حساب باز شده است تودیع گردد.

 

در مواردی که سرمایه به شکل تعهدی است باید از طرف مؤسسین پذیره نویسی به عمل آید.

تعهد پرداخت یا پذیرهنویسی  بموجب اعلامیه ای به عمل میاید که طبق ماده 9 شامل نکات زیر خواهد بود:

1-نام شرکت

2- موضوع شرکت و فعالیت هایی که شرکت به منظور آن تشکیل می شود.

3-مرکز اصلی شرکت و شعب آن در صورتیکه تأسیس شعبه مورد نظر باشد.

4-  مدت شرکت

5 - هویت کامل و اقامتگاه و نقش مؤسین در صورتی که تمام یا بعضی از مؤسسین در امور مربوط به موضوع شرکت یا امور مشابه با آن سوابق یا اطلاعات یا تجارتی داشته باشند.

6-مبلغ سرمایه شرکت و تعیین مقدار نقد و غیر نقد آن به تفکیک و تعداد و نوع سهام. در مورد سرمایه ی غیر نقد شرکت تعیین مقدار و مشخصات و اوصاف و ارزش آن به نحوی که بتوان از کم و کیف سرمایه غیر نقد اطلاع حاصل نمود.

7-در صورتیکه موسسین مزایایی برای خود در نظر گرفته اند تعیین و چگونگی و موجبات آن مزایا به تفصیل.

/ 1 نظر / 374 بازدید
سمیرا

سلام دمت گرم خدا خیرت بده خیلی استفاده کردم